ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

Το ISO 9001 είναι διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο για την διαχείριση της  ποιότητας σε επιχειρήσεις . Μπορεί να εφαρμόζεται από οποιονδήποτε οργανισμό θέλει να βελτιώσει τον τρόπο λειτουργίας του, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται.

Παρέχει μέθοδο και συστηματικό έλεγχο των επιχειρησιακών ενεργειών ώστε να εξασφαλίζεται η ικανοποίηση αναγκών και απαιτήσεων του πελάτη.

Το ISO 9001 είναι διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο για την διαχείριση της  ποιότητας σε επιχειρήσεις . Μπορεί να εφαρμόζεται από οποιονδήποτε οργανισμό θέλει να βελτιώσει τον τρόπο λειτουργίας του, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τον τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται.

Παρέχει μέθοδο και συστηματικό έλεγχο των επιχειρησιακών ενεργειών ώστε να εξασφαλίζεται η ικανοποίηση αναγκών και απαιτήσεων του πελάτη.

Ωφέλειες που προκύπτουν από την εφαρμογή του ISO 9001:

  • Εξασφαλίζει μια ορθολογική κατανομή ρόλων και καθηκόντων μέσα στον οργανισμό.
  • Οι διαδικασίες επανεξετάζονται και τεκμηριώνονται πράγμα που μπορεί να επιτύχει σημαντική μείωση κόστους μέσω αποτελεσματικότερης λειτουργίας και μείωση των απωλειών από ελαττωματικά προϊόντα και υπηρεσίες.
  • Η εικόνα του οργανισμού βελτιώνεται μιας και οι πελάτες βλέπουν ότι οι παραγγελίες τους εκτελούνται χωρίς προβλήματα, σύμφωνα με τις απαιτήσεις τους. Αυτό παρέχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην προβολή και διαφήμιση οργανισμού
  • Η πιστοποίηση μπορεί να αποτελεί και προϋπόθεση για την συμμετοχή της επιχείρησης σε δημόσιους ή ιδιωτικούς διαγωνισμούς και αναθέσεις.

 

Η εφαρμογή του ISO 9001 περιλαμβάνει:

  • Εντοπισμό των απαιτήσεων του ISO 9001 και του τι εφαρμογές έχουν αυτές στον οργανισμό.
  • Καθορισμό ποιοτικών στόχων και πώς αυτοί μεταφράζονται αλλά και συνεισφέρουν στην λειτουργία του οργανισμού.
  • Καταγραφή και τεκμηρίωση της πολιτικής για την ποιότητα και για το πώς οι απαιτήσεις ικανοποιούνται.
  • Επικοινωνία των ανωτέρω σε όλον τον οργανισμό.
  • Αξιολόγηση της στρατηγικής και των καταγεγραμμένων στόχων και προσδιορισμό των προτεραιοτήτων και των απαιτήσεων.
  • Εντοπισμό των απαιτήσεων εφαρμογής του Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας και σύνταξη των απαιτούμενων διαδικασιών που τις τεκμηριώνουν.
  • Έλεγχος και επαλήθευση των τεκμηριωμένων διαδικασιών ώστε να είναι εφαρμόσιμες, ακριβείς και ωφέλιμες στον χρήστη.
  • Εκπόνηση συνεχόμενων εσωτερικών ελέγχων ώστε να διασφαλιστεί η συνεχής ικανοποίηση των απαιτήσεων του συστήματος και η φιλοσοφία της διαρκούς βελτίωσης.

Πιστοποίηση Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας βάσει του Προτύπου ISO 9001

Όταν η τεκμηρίωση του συστήματος διασφάλισης ποιότητας σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ISO 9001 ολοκληρωθεί, και η εφαρμογή του συστήματος έχει ξεκινήσει, τότε πρέπει να γίνει η επιθεώρηση πιστοποίησης. Η επιθεώρηση πιστοποίησης πρέπει να γίνεται από ανεξάρτητο και Διαπιστευμένο Φορέα Πιστοποίησης. Στην Ευρώπη για παράδειγμα οι αναγνωρισμένοι φορείς διαπίστευσης είναι οι κρατικοί φορείς διαπίστευσης των κρατών μελών.
Ο επιλεγμένος (από την επιχείρηση) φορέας πιστοποίησης θα ξεκινήσει αξιολογώντας την τεκμηρίωση του συστήματος. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την παρακολούθηση του πώς η εταιρεία εκτιμά και επιτυγχάνει την ζητούμενη ποιότητα καθώς και την αποτίμηση του κατά πόσον οι στόχοι που έχουν τεθεί είναι πραγματοποιήσιμοι.
Ακολουθεί η πρακτική αξιολόγηση της εφαρμογής του συστήματος, κατά την οποία ο φορέας πιστοποίησης επισκέπτεται την επιχείρηση και αξιολογεί κατά πόσον οι εφαρμοζόμενες πρακτικές, τα τηρούμενα αρχεία και λοιποί μέθοδοι είναι σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Προτύπου ISO9001, τις τεκμηριωμένες διαδικασίες και τους στόχους ποιότητας.
Μετά από μία θετική αξιολόγηση, ο φορέας πιστοποίησης εκδίδει το πιστοποιητικό ISO 9001. Ακολουθούν περιοδικές επισκέψεις επιτήρησης του συστήματος (συνήθως μία φορά κάθε έτος) που στοχεύουν στη επαλήθευση της συμμόρφωσης του  συστήματος με τις απαιτήσεις του Προτύπου.

Το ISO 14001 είναι διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο για την περιβαλλοντική διαχείριση από τις επιχειρήσεις. Η εφαρμογή ενός Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης παρέχει ένα σύστημα εντοπισμού, αξιολόγησης και ελέγχου των ενεργειών του οργανισμού που έχουν επίδραση στο περιβάλλον. Πιο συγκεκριμένα, παρέχει οδηγίες και απαιτούμενα σημεία ελέγχων που πρέπει να εφαρμόζονται σε δραστηριότητες που περιλαμβάνουν χρήση φυσικών πόρων, χειρισμό απορριμμάτων, κατανάλωση ενέργειας κτλ.

Ωφέλειες που προκύπτουν από την εφαρμογή του ISO 14001:

  • Μέσω της εφαρμογής του συστήματος μπορεί να επιτευχθεί σημαντική μείωση των υπολλειμάτων και απορριμμάτων και η πιο αποτελεσματική διάθεση αυτών. Επίσης ο οργανισμός διαχειρίζεται πιο αποδοτικά την ενέργεια. Αυτό μειώνει σημαντικά εκτός των άλλων και το κόστος λειτουργίας του.
  • Η πιστοποίηση παρέχει επίσης και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μέσω της προβολής της επιχείρησης. Βελτιώνει την εικόνα της επιχείρησης στα μάτια των ευαισθητοποιημένων φορέων, των πελατών, των εργαζομένων και των μετόχων.
  • Εξασφάλιση πλήρους νομοθετικής συμμόρφωσης σε περιβαλλοντικά θέματα.
  • Διαχείριση κινδύνου που αφορούν τους περιβαλλοντικούς πόρους.

Η εφαρμογή του ISO 14001 περιλαμβάνει:

  • Αποτίμηση των επιπτώσεων που έχει ο οργανισμός στο περιβάλλον.
  • Προσδιορισμός προτεραιοτήτων και έρευνα διαθέσιμων μεθόδων.
  • Μετά θα πρέπει να ορίσετε την έκταση που θέλετε να δώσετε στο σύστημα διαχείρισης περιβάλλοντος (καθώς και τα όρια του) και να τεκμηριώσετε τις διαδικασίες σας για την εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου ISO 14001.
  • Θα πρέπει να εξασφαλίσετε καταρχήν την σωστή εφαρμογή των διαδικασιών αυτών και μετά την επιθεώρησή τους με εσωτερικούς ελέγχους .
  • Σε περίπτωση που εφαρμόζετε και σύστημα κατά ISO 9001, τότε πολλές από τις απαιτήσεις του προτύπου ISO 14001 ή θα ικανοποιούνται ήδη ή θα είναι πολύ εύκολη η ολοκλήρωσή τους.

Πιστοποίηση Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης βάσει του Προτύπου ISO 14001

Από την στιγμή που το σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης έχει εγκατασταθεί και εφαρμόζεται, μπορεί να επιθεωρηθεί από Διαπιστευμένο Φορέα πιστοποίησης. Μετά από μία επιτυχή επιθεώρηση του συστήματος από έναν διαπιστευμένο φορέα πιστοποίησης, θα εκδοθεί στην επιχείρηση ένα αναγνωρισμένο πιστοποιητικό κατά ISO 14001.

Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας Πληροφοριών βάσει του Προτύπου ISO/IEC 27001

 

Το ISO 27001 αποτελεί διεθνές πρότυπο για την διαχείριση της ασφάλειας των πληροφοριών. Έχει εφαρμογή σε όλους τους τομείς της βιομηχανίας, εμπορίου και υπηρεσιών και η εφαρμογή του δεν περιορίζεται μόνο στις πληροφορίες που αποθηκεύονται σε Η/Υ. Οποιαδήποτε μορφή και εάν έχουν οι πληροφορίες, με οποιοδήποτε τρόπο και αν αυτές διαμοιράζονται ή αποθηκεύονται, το ISO 27001 βοηθάει έναν οργανισμό να τις προστατεύει επαρκώς.

Η εφαρμογή του είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις επιχειρήσεις που ασχολούνται με εμπιστευτικές πληροφορίες, όπως  για παράδειγμα οι εταιρίες διαχείρισης αρχείων, call centers –  προώθηση πωλήσεων, φύλαξης (security), οργανισμoί υγειονομικής περίθαλψης και εταιρίες πληροφορικής.

Η φιλοσοφία του Προτύπου σε σχέση με την ασφάλεια των πληροφοριών επικεντρώνεται στις εξής παραμέτρους:

  • Εμπιστευτικότητα – Η εξουσιοδοτημένη πρόσβαση στην πληροφορία.
  • Ακεραιότητα – Διαφύλαξη της ακρίβειας και πληρότητας της πληροφορίας.
  • Διαθεσιμότητα – Η πρόσβαση των εξουσιοδοτημένων χρηστών στην πληροφορία όταν είναι επιθυμητό.

Ωφέλειες που προκύπτουν από την εφαρμογή του ISO/IEC 27001:

  • Προσδίδει αξιοπιστία και εμπιστοσύνη στην επιχείρηση.
  • Εξασφάλιση νομικής συμμόρφωσης σε θέματα διαχείρισης πληροφοριών.
  • Μειώνει το κόστος που ενδέχεται να προκύψει από απώλεια πληροφορίας.
  • Βοηθά τον οργανισμό να αναγνωρίσει, να αξιολογήσει και να διαχειριστεί κινδύνους που σχετίζονται με την ασφάλεια των πληροφοριών του.

Η εφαρμογή του ISO/IEC 27001 περιλαμβάνει τα εξής τρία στάδια:

  • Δημιουργείται ένα πλαίσιο διαχείρισης της πληροφορίας και ορίζεται η  πολιτική στην οποία δεσμεύεται η διοίκηση.
  • Εντοπίζεται και αξιολογείται η αντίστοιχη επικινδυνότητα.
  • Επιλέγονται και εφαρμόζονται έλεγχοι για την διαχείριση της πληροφορίας.

Πιστοποίησης Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας των Πληροφοριών βάσει του Προτύπου ISO/IEC 27001

Όπως όλα τα προαναφερθέντα πρότυπα, από την στιγμή που το σύστημα έχει εγκατασταθεί και εφαρμόζεται, μπορεί να επιθεωρηθεί από ανεξάρτητο Διαπιστευμένο Φορέα Πιστοποίησης.

Ο επιλεγμένος (από την επιχείρηση) φορέας πιστοποίησης θα ξεκινήσει αξιολογώντας την τεκμηρίωση του συστήματος. Αυτό περιλαμβάνει την διατυπωμένη πολιτική, τους σκοπούς και επιδιώξεις, την τεκμηρίωση που αφορά την αξιολόγηση επικινδυνότητας, το σχέδιο χειρισμού της επικινδυνότητας, την Δήλωση Εφαρμογής (Statement Of Applicability) και τις τεκμηριωμένες διαδικασίες ασφάλειας. Οι επιθεωρητές θα εξετάσουν επίσης τα ελεγκτικά σημεία που έχει ορίσει και εφαρμόζει ο Οργανισμός όπως και κατά πόσον αυτά είναι κατάλληλα για το μέγεθος και είδος του.
Ακολουθεί η επιτόπια επιθεώρηση/έλεγχος της εφαρμογής του συστήματος, όπου ο φορέας πιστοποίησης επισκέπτεται την επιχείρηση και αξιολογεί κατά πόσον οι εφαρμοζόμενες πρακτικές, τα τηρούμενα αρχεία και ο τρόπος εργασίας είναι σύμφωνα με τις τεκμηριωμένες διαδικασίες και τους στόχους.
Μετά από μία επιτυχή επιθεώρηση του συστήματος από έναν διαπιστευμένο φορέα πιστοποίησης, θα εκδοθεί στην επιχείρηση ένα αναγνωρισμένο πιστοποιητικό κατά ISO/IEC 27001. Ακολουθούν περιοδικές αξιολογήσεις (συνήθως μια φορά κάθε έτος ) που στοχεύουν στη επαλήθευση της συνεχούς εφαρμογής των απαιτήσεων του Προτύπου ISO/IEC 27001.

Το HACCP (‘Hazard Analysis and Critical Control Points’ ή ‘Ανάλυση Επικινδυνότητας και Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου’) είναι ένα σύνολο κανόνων που αποσκοπούν στην διασφάλιση υγιεινής των τροφίμων. Το σύστημα HACCP κάθε μονάδας παραγωγής είναι ένα σύνολο γραπτών διαδοχικών οδηγιών εργασίας μοναδικό για κάθε μονάδα που επεξεργάζεται τρόφιμα. Απευθύνεται σε μονάδες επεξεργασίας τροφίμων κάθε είδους και  μεγέθους που απασχολούνται με την παραγωγή, τη μεταποίηση, τη συσκευασία, την αποθήκευση, τη μεταφορά και τη διάθεση προς πώληση τροφίμων και ζωοτροφών.

 

Ωφέλειες που προκύπτουν από την εφαρμογή του HACCP

  • Η εγγύηση της παραγωγής ασφαλών και αποδεκτών τροφίμων, καθώς εξασφαλίζεται η πρόληψη και εξάλειψη όλων των πιθανών φυσικών, χημικών και βιολογικών κινδύνων που δύναται να εμφανιστούν.
  • Βελτιώνεται η εικόνα του οργανισμού.
  • Εξασφάλιζεται η συμμόρφωση με την Εθνική, Ευρωπαϊκή και Διεθνή Νομοθεσία.
  • Επιβεβαιώνεται η συμμόρφωση του συστήματος ως προς τις απαιτήσεις εξαγωγών που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
  • Αυξάνονται οι πιθανότητες για πώληση προϊόντων σε αλυσίδες υπεραγορών.

Η εφαρμογή του HACCP περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

  • Αξιολόγηση της υλικοτεχνικής υποδομής σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας και των διεθνών κανόνων ασφαλείας των τροφίμων.
  • Συγκρότηση ομάδας που θα έχει τη γνώση και την εμπειρία για την ανάπτυξη και εφαρμογή ενός αποτελεσματικού συστήματος HACCP.
  • Περιγραφή του συστήματος και προσδιορισμός της αναμενόμενης χρήσης του.
  • Σχεδιασμός διαγράμματος ροής το οποίο περιλαμβάνει όλα τα στάδια παραγωγής του προϊόντος. Τα διαγράμματα ροής αποτυπώνονται σε κάτοψη και δείχνουν την κίνηση των εργαζομένων στον χώρο αναλόγως με τις διεργασίες που επιτελούν.
  • Επαλήθευση του διαγράμματος ροής κατά τη διαδικασία παραγωγής.
  • Αναγνώριση και αξιολόγηση όλων των πιθανών κινδύνων που δύναται να εμφανιστούν και προσδιορισμός προληπτικών μέτρων για τον έλεγχο αυτών.
  • Προσδιορισμός των σημείων εκείνων που ο έλεγχος είναι απαραίτητος για τον περιορισμό (εντός αποδεκτών επιπέδων) αυτών των κινδύνων (CCPs: Κρίσιμα Σημεία Ελέγχου)
  • Καθορισμός των κρίσιμων ορίων, τα οποία πρέπει να τηρούνται, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι κάθε CCP βρίσκεται υπό έλεγχο.
  • Εγκατάσταση συστήματος παρακολούθησης για κάθε CCP.
  • Καθιέρωση διορθωτικών ενεργειών που υλοποιούνται σε περίπτωση που το σύστημα παρακολούθησης δείχνει ότι κάποιο CCP βρίσκεται εκτός ελέγχου.
  • Προσδιορισμός των διαδικασιών επαλήθευσης, που επιβεβαιώνουν ότι το σύστημα HACCP πληροί τους σκοπούς του.
  • Εγκατάσταση ενός αποτελεσματικού συστήματος αρχειοθέτησης και καταγραφής.
  • Εκπαίδευση προσωπικού.

Όταν το σύστημα σχεδιαστεί και εφαρμοστεί, τότε χρειάζονται εσωτερικοί έλεγχοι για να διασφαλιστεί η επαρκής συνέχειά του.

Για να λειτουργεί σωστά ένα σύστημα HACCP χρειάζεται όλες τις ορθές πρακτικές που διασφαλίζουν την ατομική υγιεινή, συντήρηση μηχανημάτων και κτιριακών εγκαταστάσεων, τον έλεγχο οποιασδήποτε αλλοίωσης, την δέσμευση της διοίκησης, κτλ. Πρέπει να θυμόμαστε πως η ορθή πρακτική της υγιεινής αποτελεί την βάση κάθε συστήματος HACCP, αλλά σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστά to HACCP.

Εξωτερική Αξιολόγηση / Έλεγχος Συστήματος κατά HACCP

Από την στιγμή που το σύστημα HACCP έχει εγκατασταθεί και εφαρμόζεται, μπορεί να επιθεωρηθεί από ανεξάρτητο εξωτερικό φορέα. Μετά από μία επιτυχή επιθεώρηση του συστήματος από έναν έγκυρο φορέα πιστοποίησης, θα εκδοθεί στην επιχείρηση ένα αναγνωρισμένο πιστοποιητικό κατά HACCP.

Εάν εφαρμόζεται στην επιχείρηση και σύστημα διαχείρισης ποιότητας ISO 9001, τότε αρκετές από τις απαιτήσεις του HACCP θα ικανοποιούνται ήδη ή θα μπορούν να εξελιχθούν πολύ εύκολα.